Stichting "Cultuurhistorische Waarden in de Drentse Veenkoloniën"

Plafond

Uniek in Nederland, een plafond met balken met daartussen in beschilderingen uit de late jugendstil aangebracht in 1916 door middel van sjablonen. Dit alles is nog in oorspronkelijk staat.

Winkelkasten

Ook de oorspronkelijke winkelkasten zijn weer gevuld met artikelen en geven je het gevoel van binenstappen in het verleden. Nostalgie in overvloed. Dankzij vele dorpsgenoten en bezoekers van buitenaf worden de winkelkasten nog geregeld aangevuld. Al bij het binnenstappen in de vervenerswinkel hoor je het geluid van een oude winkelbel.

Dorpsgeschiedenis

En dat niet alleen, ook onze gezamelijke dorpsgeschiedenis is hier te vinden. Ook kan men hier wisselende fotocollecties bekijken die een beeld schetsen uit het verleden van Valthermond De stichting "Cultuur Historische Waarden in de Drentse Veenkoloniën" heeft hier jarenlang naar toegeleeft en wil u graag kennis laten maken met dit bijzondere project.

Terug naar de tijd van de turfstekers

Het plan voor afgraving van de Valther Venen is in 1833 vastgesteld. Valthermond is een veenkolonie, een nederzetting die is ontstaan doordat veenarbeiders naar een gebied gingen om hoogveen af te graven voor de productie van turf. Het dorp ligt ingebed tussen de Valtherdijk en de Valtherdreef. Valthermond, een tien kilometer lang lintdorp aan de voet van de Hondsrug.

De naamsaanduiding Valthermond in ontstaan in 1853 bij het afgraven van de eerste turf vanaf de grens van Musselkanaal richting Valthe. In dat jaar was het veen voldoende ontwaterd en kon men beginnen met het afgraven van de veengronden. Meer dan honderd jaar heeft het geduurd voordat al het veen was afgegraven door de vele generaties van veenarbeiders die hier hebben gewerkt en gewoond. In het voorste gedeelte van het vervenershuis, gebouwd in 1916 in opdracht van vervener Freerk Kamst, gaat u terug naar een tijd dat de vervening nog in volle gang was.

Grote Veenbrand 21 mei 1917

Bij de grote veenbrand op 21 mei 1917 werd het pand, amper een jaar na de bouw, gered doordat personeel het huis met bluswater uit het kanaal zodanig nat wist te houden, waardoor de vuurzee rondom geen vat kreeg op het huis. Wel sprongen alle ramen en was er veelrookschade. Negentig andere huizen en keten in de omtrek gingen in vlammen op. Ook waren er zestien doden te betreuren. Schipper Eildert Brands verloor het leven evenals zijn vrouw en zes van hun kinderen.

De overige slachtoffers, allen afkomstig uit Valthermond, werden begraven op begraafplaats in Valthermond Oost. In 1987 vond er een herdenking plaats waarbij veel nabestaanden van de veenbrand-slachtoffers aanwezig waren. Ook in 2007 werd er aandacht besteed aan die enorme veenbrand. Verdere informatie is te vinden in het archief van de stichting "Cultuur Historische Waarden in de Drentse Veenkoloniën.